ظهار بنده درست نباشد ] ( 1 ) و مذهب ما و جملهء فقها خلاف اين است ، و مزنيّ گفت : ظهار درست نباشد از زنى كه او را طلاق داده باشند ، و ابو حنيفه همچنين گفت و شافعى گفت : ظهارش درست باشد و از كفّاره عتق و اطعام درست باشد و روزه درست نباشد اگر ظهار كند از زن آن كه طلاقش دهد طلاق رجعى ظهارش درست باشد و كفّاره ساقط شود ( 2 ) ، اگر مراجعه كند زوجيّت باز آيد و كفّاره واجب شود . و شافعى را دو قول است : يكى آن كه گويد رجعت عود باشد ( 3 ) ، گفت : كفّاره لازم نباشد ( 4 ) ، و بر آن قول كه گفت : رجعت عود نباشد ، چون عقيب ( 5 ) رجعت طلاقش دهد كفّاره لازم نباشد ( 6 ) ، و بر آن قول ظهار از مرد مست درست نباشد ، و اين قول روايت كرده‌اند از عثمان و ( 7 ) عبد اللَّه عبّاس ، و از فقها ليث بن سعد ، و مزنىّ و داود هم اين گفتند . و مذهب كافّهء فقها آن است كه : درست باشد چون ابو حنيفه و اصحابش و شافعى و مالك و ثورى و فرقى نكردند ميان مست و هشيار . و ظهار با پرستار كه مملوك باشد ( 8 ) واقع بوده يا مدبّر ( 9 ) و يا مادر فرزند ، چنان كه با زن نكاحى ، و [ اين ] ( 10 ) در صحابه مذهب امير المؤمنين على - صلوات اللَّه و سلامه عليه - است ، و در فقها مذهب مالك و ثورى . و امّا ابو حنيفه و اصحابش و شافعى و أوزاعى گفتند : ظهار واقع نباشد الَّا به زن نكاحى ، چون

--> ( 1 ) . اساس : ندارد ، از كا افزوده شد . ( 2 ) . آد ، كا ، گا و . ( 3 ) . گا : نباشد . ( 4 ) . آد ، كا ، گا : لازم آيد . ( 5 ) . اساس : عقب ، با توجّه به آد ، كا تصحيح شد . ( 6 ) . آد ، كا ، گا : نيابد . ( 7 ) . آد ، كا ، گا از . ( 8 ) . آد ، كا ، گا درست باشد . ( 9 ) . آد ، كا ، گا : مدبّره . ( 10 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .